NedirTarih

İskan Politikası Nedir? İskan Politikasının Amaçları Nelerdir?

İskan Politikası Nedir?

İskan, insanların bir bölgeye yaşama amacı ile yerleşmesi eylemine verilen addır. İskan politikasının yararları, uygulama şekillerine göre değişiklik göstermektedir. Osmanlı Devleti, iskan politikasını uygulamış bir devlettir. Osmanlı Devleti’nin iskan politikası uygulamasının amaçları;

İskan politikasının amacı

  • Doğudan gelen göçmenlerin Anadolu’da beklemeden Balkanlara yerleştirilmesini sağlamak,
  • Anadolu’da yaşayan konargöçer Türkmenlerin yerleşik hayata geçmesini sağlamak,
  • Fethedilen toprakların Türk yurdu haline getirilmesi ve bu topraklarda kalıcı bir hakimiyet sağlamak,
  • Fethedilen topraklardaki arazilerin tarıma açarak ekonomiye kazandırmak, üretim ve vergi gelirinin artırılmasını sağlamaktır.

Osmanlı Devleti, fethettiği toprakları türkleştirme amacı ile bu politikayı uygulamış ve kendi topraklarında bulunan Türkleri yeni fethettiği topraklara yerleştirmiştir. Iskan politikası aynı zamanda; birbirine ve devlete düşman davranışlar sergileyen toplulukların sürgün edilmesi konusunda da yararlı olmuştur.

Örneğin; Kıbrıs, Osmanlı Devleti döneminde bir sürgün bölgesi olarak kullanılmıştır. Buna ek olarak; göçebe olarak yaşayan topluluklar iskan politikasına tabi tutularak yerleşik hayata geçmeleri konusunda yönlendirilmiştir. Böylece, devletin bütünlüğü sağlanmış ve halkın maddi imkanları güçlendirilmiştir.

Iskan politikasının birçok yararı olsa da, Osmanlı Devleti’nin toprak kaybetmesinin ardından kötü bir hal almıştır. Önceden iskan politikası uygulanarak başka topraklara yerleştirilmiş olan topluluklar, toprak kaybıyla birlikte Osmanlı topraklarına geri dönmek durumunda kalmıştır. Bu durum, devletin ekonomisini olumsuz olarak etkilemiştir. Geri dönüş sırasında göçebelikler ve zorbalıkların sayısı artmıştır.

Osmanlı Devleti, 18. yüzyılda iskan politikasının işleyişini değiştirerek ülke sınırları içerisinde kalan toprakların oymaklar tarafından kullanılmasına yönelik uygulamıştır. Oymaklar, belirli bölgelere yerleştirilerek ziraatin arttırılması amaçlanmıştır.

Osmanlı Devleti, iskan zamanında özellikle Türkmen aşiretlerini kullanmıştır. Türkmen aşiretleri sayesinde devletin iç ve dış güvenliğini sağlamayı amaçlamıştır. Osmanlı Devleti, iskan ettiği Türkmen vatandaşlardan vergi almaz ve geri dönülmesine izin vermezdi.

İskan Politikasının Sonucu

  • Balkanlarda Türk-İslam kültürü yayılmıştır.
  • Rumeli’de yaşayan Türk nüfusu artmıştır.
  • Fethedilen bölgelerin savunulması kolaylaşmıştır. Bu sayede gerçekleştirilecek olan yeni fetihlerde Türk ordusuna yardım sağlanmıştır.
  • Göçebe Türkmenlerin yerleşik hayata geçmeleri sağlanmıştır.
  • Kan davalı ve husumetli ailelerin birbirinden uzaklaşması sağlanmıştır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu