Kimdir

Ahmet Mithat Efendi Kimdir? Hayatı Edebi Kişiliği Eserleri

Türk Edebiyatı tarihinde en çok eser veren yazar olarak bilinmektedir. Ahmet Mithat Efendi kadar, edebiyat tarihinde yazı yazan ve eser çıkaran sanatçı ne yazık ki yoktur. Yazmış olduğu bu eserlerinde hiçbir teknik kaygı gütmemiştir. Bu nedenle her eserinde hemen hemen bir teknik hata bulunmaktadır. Vermiş olduğu türlerdeki yazıların sonunda kıssadan hisse vermektedir. Romanında bile son bölümde öğütler vermektedir.

Züppe tipini, Türk edebiyatına Felatun Bey ve Rakım Efendi romanı ile Ahmet Mithat Efendi getirmiştir. Romanlarında ekonomik kaygılardan, esaretten, tiplemelerden ve Türk toplumuna eleştirel bakışı ilk o getirmiştir. Böylece eserlerde her konudan bahsedilebilme imkânı gelmiştir.

Edebi Kişiliği

1.Tanzimat döneminin sanatçılarından olan Ahmet Mithat Efendi edebiyatımızda en fazla eser veren sanatçılarımızdan biridir. Bu nedenle edebiyatta “yazı makinesi” adı ile anılmaktadır. 1. Tanzimat’ta, dönemin en çok yazı yazan ve en çok okunan yazarı olmayı başarmıştır. Bu başarısını çok sayıda eser vermeye borçludur. Ayrıca güncel konularda yazdığı için de çok okunmaktadır. Bulunduğu toplum tarafından iyi bilinmektedir.

Roman, öykü, tiyatro, gezi yazısı, makale gibi farklı türlerde eserler ortaya koymuştur. Bu kadar eser vermesine rağmen asıl başarıyı romanlarında yakalamıştır. Romanlarında başarıyı yakalamasına rağmen, teknik olarak kusurlu romanlar yazmaktadır.

Anlatım akışını sürekli böldüğü romanlarında sürekli olarak da gereksiz bilgiler vermiştir. Türk gazeteciliğinin gelişmesinde önemli katkılarda bulunmuştur. Ahmet Mithat Efendi “Tercüman- ı Hakikat”, “Devir” ve “Bedir” gazetelerini çıkarmıştır. “Dekadandık” başlığı ile Servet-i Fünun dönemi yazar ve şairlerini eleştirmektedir. Dekadan sıpa demektir.

Burada da Serveti Fünuncuları batıya öykünmekle suçlamakta ve onları eşek sıpasına benzetmektedir. Fakat batıya öykünmeyi bazı eserlerinde kendisi de vermiştir. Bu yazısında eşek, batı olmakta; eşek sıpası da Serveti Fünuncular olmaktadır. Ağır tarzda bir eleştiri yazısıdır.

Önemli İlkleri

  • Edebiyatımızda yer alan ve ilk polisiye roman olan “Esrar- ı Cinayet” i yazmıştır.
  • Hayal ve Hakikat romanını Fatma Aliye Hanım ile yazmış ve edebiyat tarihimizde ilk ortaklaşa yazılan roman olarak sunmuştur.
  • Dağarcık ve Kırkambar dergilerini de tek başına çıkarmıştır.
  • Edebiyatımızda ilk öykü örneği olarak bilinen “ Letaif-i Rivayet” ve “ Kıssadan Hisse” de yazara aittir.
  • “Tercüman – Hakikat”, “Devir” ve “Bedir” gazetelerini Ahmet Mithat Efendi çıkarmıştır.

Ahmet Mithat Efendi Eserleri

Romanları

  • Hüseyin Fellah
  • Yeryüzünde Bir Melek
  • Henüz On Yedi Yaşında
  • Felatun Bey ile Rakım Efendi
  • Hasan Mellâh yâhud Sır İçinde Esrar
  • Karı-Koca Masalı
  • Dünyaya İkinci Geliş yâhud İstanbul’da Neler Olmuş
  • Paris’de Bir Türk
  • Çengi
  • Süleyman Musûlî
  • Karnaval
  • Amiral Bing
  • O!
  • Cinli Han
  • Çingene
  • Acâib-i Âlem
  • Dürdâne Hanım
  • Esrâr-ı Cinâyât
  • Cellâd
  • Volter Yirmi Yaşında
  • Hayret
  • Demir Bey yâhud İnkişâf-ı Esrâr
  • Fennî Bir Roman Yâhud Amerika Doktorları
  • Haydut Montari
  • Arnavutlar-Solyotlar
  • Gürcü Kızı yâhud İntikam
  • Bir Acîbe-i Saydiyye
  • Taaffüf
  • Nedâmet mi? Heyhât
  • Rikalda yâhut Amerika’da Vahşet Âlemi
  • Aleksandr Stradella
  • Şeytankaya Tılsımı
  • Müşâhedât
  • Hikmet-i Peder
  • Jön Türkler
  • Ahmed Metin ve Şîrzât
  • Gönüllü
  • Eski Mektûblar
  • Mesâil-i Muğlaka
  • Altın Âşıkları

Makaleleri

  • Menfâ
  • Halla-ü Ukad
  • Politik Ekonomi
  • Müntehabat-ı Tercüman-ı Hakikat
  • Arnavudlar ve Solyotlar
  • Zübdet-ül Hakayık
  • Müntehebat-ı Ahmed Mithad

Öyküleri

  • Suni’fi Zann
  • esaret
  • İşte bu
  • Kıssadan Hisse
  • Letâif-i rivayet
  • Mihnetkeşân
  • Firkat
  • Felsefe-i Zenân
  • Gönül
  • Yeniçeriler
  • Bir Fitnekâr
  • Nasib
  • Ölüm Allâhın Emri
  • Bir Gerçek Hikâye
  • Çifte İntikam
  • için
  • Kısmetinde Olanın Kaşığında Çıkar
  • İki Hud’akâr
  • Emânetçi Sıdkı
  • Cankurtaranlar
  • Ana-Kız
  • Diplomalı Kız
  • Dolabdan Temâşâ

Oyunları

  • Eyvah
  • Fürs-i Kadim’de Bir Facia yahut Siyavuş
  • Açık Baş
  • Zuhur-ı Osmaniyan
  • Çengi
  • Ahz-ı Sar yahut Avrupa’nın Eski Medeniyeti
  • Çerkeş Özdenler

Tarih Kitapları

  • Tarih-i Umumi
  • Kainat
  • Tek İnkilab
  • Tedris-i Tarih-i Edyan
  • Tedris-i Tarih-i Umumi
  • Mufassal Tarih-i Kurun-ı Cedide

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu